ด้ามต่ออเนกประสงค์ เป็นไม้ยืดหดได้ ถูกนำไปใช้งานที่หลากหลาย จริงๆ แล้วระบบการล็อคของด้ามต่ออเนกประสงค์แบบนี้ มีหลายแบบเหมือนกัน แต่แบบที่นำมาเขียนบทความวันนี้เป็นด้ามต่ออเนกประสงค์ยืดหดได้ แบบหมุนเพื่อล็อคความยาวด้าม ให้มีความยาวตามที่เรากำหนดไว้ แต่ตัวล็อคแบบนี้ เมื่อใช้งานไปได้สักพัก อาจจะพบปัญหาว่า มันล็อคไม่ค่อยอยู่ ด้ามต่อมันชอบเลื่อนเข้า เลื่อนออก ขัดอกขัดใจในการใช้งานน่าดูทีเดียว
ความจริงแล้ว ระบบการล็อคความยาวของด้ามต่ออเนกประสงค์ จะมีหลายแบบอยู่เหมือนกัน รูปแบบตัวล็อคประเภทหมุนล็อค ก็ใช้งานง่าย และถนัดมือดี แต่งานบางอย่าง ต้องหมุนด้ามไปมา ซ้ายบ้าง ขวาบ้าง เช่น ทำเป็นไม้สอยผลไม้ ทำให้หลายๆ ครั้งตัวล็อคมันเกิดการคลายตัวโดยไม่ได้ตั้งใจ งานประเภทนั้นก็เลยต้องหันไปหาตัวล็อคความยาว ประเภทที่บีบ แล้วเลื่อนเป็นล็อคๆ ตามรูที่เค้าเจาะไว้ให้ ซึ่งจะไม่กล่าวถึงในบทความนี้
วิธีถอดด้ามต่ออเนกประสงค์ หรือไม้ยืดหดได้ แบบนี้ออกมา ก็คือ หมุนคลายล็อคจนหลวม แล้วดึงออกมาทางด้านบนตรงๆ ซึ่งส่วนมากจะดึงออกมาได้เลย ไม่ต้องออกแรงอะไรมากนัก แต่มีบางยี่ห้อ ที่เค้าทำตัวล็อคซ้อนไว้ที่ส่วนปลายของปลอก หรือด้ามอีกทีนึง เวลาใช้งานเราจะได้ไม่สาวความยาวจนเพลิน และหลุดออกมาเป็นท่อนๆ ดังนั้น เราต้องปลดมันออกก่อน
ตัวล็อคความยาวที่เห็นนี้ จะมีลักษณะเหมือนลูกเบี้ยว หมุนไปด้านนึงก็จะล็อค หมุนกลับทางกัน ก็จะคลายตัวออก แต่เมื่อใช้งานไปสักระยะ อาจจะรู้สึกว่า ตัวล็อค มันล็อคไม่ค่อยอยู่ ชอบเลื่อนเข้า เลื่อนออกเองประจำ เมื่อออกแรงกด หรือแรงดึงด้ามต่อมากเกินไปหน่อย
หมุนไปด้านนึง ตัวล็อคมันจะหุบเข้ามาอยู่ในร่องในรอย ทำให้มีขนาดที่เท่ากับปลอกท่อ ทำให้เลื่อนเข้า หรือเลื่อนออกได้ แต่เมื่อเราหมุนด้าม ตัวล็อคมันจะบานออกมา ทำให้มันไปดัน หรือค้ำอยู่กับด้ามอย่างแน่นหนา เลื่อนเข้า เลื่อนออกไม่ได้ง่ายๆ เพราะมีความฝืดเข้ามาเกี่ยวข้อง
ด้ามต่ออเนกประสงค์อันนี้ ซื้อมาจากร้านเครื่องไม้เครื่องมือแบบดีไอวาย ซึ่งถูกออกแบบมาเป็นไม้ ต่อลูกกลิ้งทาสีบ้าน แต่ผมนำมาดัดแปลง เอามาใช้งานกับเคียวเกี่ยวข้าว หักปลายแหลมๆ ออกหน่อย แล้วเอามาใช้งานเกี่ยวหญ้าขึ้นจากสระ เป็นหญ้าที่โตอยู่รอบๆ สระน้ำในฟาร์ม ก็ใช้งานได้ดีในแบบของผม เพราะเข้าใจเครื่องไม้เครื่องมือที่ทำเอง ใช้งานไม่หนักเกินไป เกี่ยวหญ้ากอไม่ใหญ่ แต่ถ้าใหญ่ ด้วยความเป็นเคียว มันก็จะมีคุณสมบัติ ตัดๆ ฉีกๆ หญ้าได้บ้าง ก็เกี่ยวทีละนิด แล้วออกแรงดึง หรือ กระชากเป็นจังหวะ หญ้าก็จะขาดเป็นช่วงๆ แล้วดึงขึ้นมาได้ง่ายๆ ไว้จะถ่ายเป็นคลิปมาให้ดูครับ
เนื่องจากการใช้งาน เป็นงานที่ใช้แรงดึง แรงกระชาก(เบาๆ เป็นจังหวะ) ทำให้ด้ามมันยืดออกตามแรงดึง แรงกระชากด้วย ด้ามก็เลยยาวขึ้นๆ ไปเรื่อยๆ จนทำงานยาก ต้องชักกลับมา แล้วล็อคความยาวใหม่ ก็เลยหาทางแก้ปัญหา โดยใช้เทปพันเกลียวท่อประปา หรือเทป HDPE นั่นแหละครับ มาลองดู ซึ่งมันก็ใช้งานได้ดี และพิสูจน์ผ่านการใช้งานมานานพอสมควรแล้ว จึงนำมาบอกกล่าว เล่าความให้วิธีแก้ไขกัน (จะเห็นได้ว่า ในคลิปวีดีโอนั้น ผมลอกเอาเทปที่พันเอาไว้ออกบางส่วน เพื่อให้เห็นว่า เป็นเทปพันเกลียวจริงๆ แล้วค่อยพันเทปใหม่ทับลงไปบางส่วน)
เนื้อเทป HDPE ซึ่งเป็นวัสดุที่ใช้ทำเทปพันเกลียวท่อประปานั้น มันมีความลื่น เป็นคุณสมบัติเฉพาะตัว เมื่อนำมาพันตัวล็อค หรือผมเรียกมันว่า ลูกเบี้ยว แบบนี้ มันจะมีความลื่นในการหมุน เข้ามาเป็นผลพลอยได้ไม่ติดๆ ขัดๆ แต่อยากจะแนะนำให้ใช้เทปพันเกลียวท่อประปา ที่ทีความหนาสักหน่อย
การเลือกซื้อเทปพันเกลียวท่อประปา เราไม่ควรดูรายละเอียดที่เขียนอยู่บนม้วนเทป ทั้งความยาว และความหนา (บอกเลยว่า หลายยี่ห้อ มันไม่ตรง) แต่ให้ลองสัมผัสด้วยตัวเอง ความหนาของยี่ห้อราคาถูก กับของแพง มันต่างกันแน่นอน คุณสมบัติ เนื้อวัสดุ ก็ต่างกันด้วยนะครับ
ทำไมถึงแก้ปัญหาด้วยเทปพันเกลียวท่อประปาได้? ที่มันแก้ปัญหาได้ เพราะการพันด้วยเทปพันเกลียวท่อประปาลงไปที่ตัวลูกเบี้ยวนั้น เป็นการเพิ่มความหนาให้กับเนื้อพลาสติกของตัวล็อค ขึ้นอีกนิด(มาก หรือน้อย ขึ้นอยู่กับจำนวนรอบการพัน) ถ้าพันจำนวนรอบน้อย ก็จะเพิ่มความหนืด หรือความฝืด ของการล็อคได้อีกเล็กน้อย แต่ถ้าพันหนามาก อาจจะล็อคได้ดี แต่การเลื่อนเข้า เลื่อนออก หรือชักเข้า ชักออก ยาก ทำงานไม่สะดวก
ดังนั้น จำนวนรอบของการพันด้วยเทปพันเกลียวท่อประปา ต้องพิจารณา แล้วลองดูด้วยตัวเอง อ้อ ถ้าพันหนามากเกินไป ยังอาจเกิดปัญหาเรื่องติดๆ ขัดๆ ในการดึงเข้า ดึงออก ที่เกิดจากเศษฝุ่น หลุดลอดเข้าไปภายในท่อ ในด้ามด้วยนะ เพราะช่องว่าง หรือระยะห่างของตัวพลาสติกล็อค กับด้ามมันเหลือน้อยกว่าเดิมมากนั่นเอง
