ปั๊มน้ำ DC 1100GPH ปั๊มน้ำท้องเรือ แกะมาซ่อม ไม่ยากเลย ตอนที่ 2

ปั๊มจุ่ม ปั๊มน้ำท้องเรือ DC 1100GPH เป็นปั๊มตัวเล็กๆ กระทัดรัด แม้จะบอกว่าเป็นปั๊มน้ำท้องเรือ ตามการออกแบบ แต่มันก็คือปั๊มน้ำ หรือปั๊มแช่ ที่เวลาใช้งาน จะต้องจุ่มปั๊มลงไปในน้ำทั้งตัว เพื่อระบายความร้อนของตัวมอเตอร์ไปกับน้ำด้วย และปั๊มน้ำขนาดเล็กๆ นี้ เราสามารถนำมาใช้งานได้หลากหลาย พอสมควร เพราะแรงดัน และปริมาณของน้ำที่ออกมาจากปั๊มตัวเล็กๆ นี้ ไม่เบา ไม่เล็กน้อย เหมือนตัวปั๊มเลย

ปั๊มน้ำ DC 1100GPH ปั๊มน้ำท้องเรือ แกะมาซ่อม ไม่ยากเลย ตอนที่ 2 แล้ว ตอนนี้เราจะแกะใบพัดปั๊มน้ำ เพื่อถอดมอเตอร์กัน
ปั๊มน้ำ DC 1100GPH ปั๊มน้ำท้องเรือ แกะมาซ่อม ไม่ยากเลย ตอนที่ 2 แล้ว ตอนนี้เราจะแกะใบพัดปั๊มน้ำ เพื่อถอดมอเตอร์กัน

บทความนี้ เป็นตอนที่ 2 เป็นการซ่อมปั๊มน้ำ DC 1100GPH ต่อจาก ปั๊มน้ำ DC 1100GPH ปั๊มน้ำท้องเรือ แกะมาซ่อม ไม่ยากเลย ตอนที่ 1 ซึ่งตอนแรกนั้น เป็นการชำแหละ ตัวปั๊มด้วยการเลื่อย ใช้ใบเลื่อยเหล็ก ค่อยๆ ตัด แยกชิ้นส่วนออกมา เพราะเค้าออกแบบให้ปิดสนิทด้วยกาว ไม่สามารถแกะ แก้ไขอะไรได้ ถ้าไม่เลื่อย ไม่ตัด เพื่อเอามอเตอร์ออกมา ปรับปรุง ปรับแต่ง หรืออะไรก็ตามที่เราต้องการ

ทีแรกเริ่มจากการใช้ไขควงใหญ่ พยายามแคะเอาใบพัดปั๊มน้ำออก แต่ก็ไม่ออก ถ้าออกแรงมากไป อาจจะเสียใบพัดไปเลย เพราะแตกหัก
ทีแรกเริ่มจากการใช้ไขควงใหญ่ พยายามแคะเอาใบพัดปั๊มน้ำออก แต่ก็ไม่ออก ถ้าออกแรงมากไป อาจจะเสียใบพัดไปเลย เพราะแตกหัก

ส่วนตอนที่ 2 เราจะมาถอดใบพัดปั๊มน้ำ จากนั้นก็ถอดตัวมอเตอร์ออกมาเพื่อตรวจเช็ค ตรวจสอบหาสาเหตุของความฝืด (สาเหตุที่ทำให้เราต้องชำแหละปั๊มน้ำ เพื่อซ่อม) ซึ่งไม่ยากอะไรนัก เมื่อเทียบกับขั้นตอนการเลื่อยโครงปั๊มน้ำ เพื่อถอดเอามอเตอร์ปั๊มน้ำ DC bilge pump 1100gph ออกมา

เปลี่ยนมาใช้ไขควงขนาดเล็ก หรือไขควงทดสอบไฟ ค่อยๆ งัดจากในสุด เกือบจะติดแกนมอเตอร์ แบบนี้งัดง่ายหน่อย งัดแล้วหมุนไปเรื่อย ไม่งัดด้านเดียว
เปลี่ยนมาใช้ไขควงขนาดเล็ก หรือไขควงทดสอบไฟ ค่อยๆ งัดจากในสุด เกือบจะติดแกนมอเตอร์ แบบนี้งัดง่ายหน่อย งัดแล้วหมุนไปเรื่อย ไม่งัดด้านเดียว

ปั๊มน้ำตัวนี้ เมื่อป้อนไฟจากแบตเตอรี่ มันจะหมุนทันที แต่หมุนไปสักพัก ก็หยุด แต่มันหยุดแล้วเดี๋ยวมันก็หมุนต่อ ซึ่งเปรียบเทียบกับปั๊มน้ำตัวใหม่ ที่เก็บสำรองเอาไว้แล้ว ไม่มีความฝืดในการหมุนแบบนี้ จึงต้องชำแหละปั๊มน้ำ เพื่อหาสาเหตุ จนเป็นบทความ และคลิปวีดีโอ ในตอนนี้

ใช้ไขควง ถอดเอาแผ่นยึดตัวมอเตอร์ออกก่อน ถึงจะถอดตัวมอเตอร์ออกมาได้
ใช้ไขควง ถอดเอาแผ่นยึดตัวมอเตอร์ออกก่อน ถึงจะถอดตัวมอเตอร์ออกมาได้

ปั๊มน้ำ DC bilge pump 1100gph ตัวนี้ ดูจากขนาดของมอเตอร์แล้ว น่าจะเป็นมอเตอร์ RS550 โดยที่แกนมอเตอร์จะเป็นแกนแบบตัว D ซึ่งไม่ใช่แกนกลม ถ้าหาซื้อตามร้านค้าออนไลน์ จะพบว่า ราคาของมอเตอร์ จะพอๆ เท่าๆ กับราคาปั๊มใหม่เลยทีเดียว (คิดว่าน่าจะเป็นปั๊มก๊อปปี้มั้งครับ ไม่ใช่ Original) เมื่อเห็นราคาแล้วก็น่าคิดว่า ถ้ามอเตอร์มันเสียหายจริงๆ จะซื้อมอเตอร์มาเปลี่ยน หรือจะซื้อปั๊มตัวใหม่ดี

ถอดเอาแผ่นล็อคมอเตอร์ออกแล้ว ถอดสายไฟออกด้วยหัวแร้งบัดกรี ก็จะมีสภาพแบบนี้
ถอดเอาแผ่นล็อคมอเตอร์ออกแล้ว ถอดสายไฟออกด้วยหัวแร้งบัดกรี ก็จะมีสภาพแบบนี้

อายุการใช้งานของปั๊มน้ำท้องเรือ bilge pump 1100gph จะทนทานหรือไม่ ยังไม่แน่ใจนัก เพราะมอเตอร์แบบนี้ เป็นมอเตอร์ชนิดแปรงถ่าน เมื่อใช้งานไปเรื่อยๆ แปรงถ่านจะค่อยๆ สึกไปเรื่อยๆ จนหมด เมื่อแปรงถ่านหมด ก็จะเกิดการหมุนแบบติดๆ ขัดๆ เพราะตามปกติ เมื่อแปรงถ่านหมด มันจะไม่หมดทั้งสองขั้วพร้อมๆ กัน แต่ด้านใดด้านหนึ่ง จะหมดก่อน

เมื่อถอดใบพัดปั๊มน้ำออกแล้ว กดแกนมอเตอร์ ลงกับพื้นแข็ง ออกแรงไม่เยอะ มอเตอร์ก็จะถูกดันขึ้นมาเล็กน้อย อย่างในภาพ เราจึงจะใช้มือดึงมอเตอร์ออกมาได้
เมื่อถอดใบพัดปั๊มน้ำออกแล้ว กดแกนมอเตอร์ ลงกับพื้นแข็ง ออกแรงไม่เยอะ มอเตอร์ก็จะถูกดันขึ้นมาเล็กน้อย อย่างในภาพ เราจึงจะใช้มือดึงมอเตอร์ออกมาได้

เมื่อแปรงถ่านด้านใดหมดไปแล้ว ก็จะถึงขั้วขากดแปรงถ่าน ที่จะถูกกดลงมาสัมผัสกับซี่คอมมิวเตเตอร์ ทำให้แกนมอเตอร์มันหมุนไม่สะดวก จึงเกิดการหมุนติดดๆ ขัดๆ หมุนบ้าง ไม่หมุนบ้าง แต่ก็เป็นคนละกรณีกับบทความตอนนี้ เพราะปั๊มตัวนี้ผ่านการใช้งานมาไม่มาก แต่แช่ในน้ำนานมาก 4 ปีได้แล้ว

มอเตอร์ที่ถอดออกมา มีร่องรอยเหมือนสัมผัสกับความขึ้น มีร่องรอยของสนิมอยู่บนพื้นผิวทั่วตัวมอเตอร์
มอเตอร์ที่ถอดออกมา มีร่องรอยเหมือนสัมผัสกับความขึ้น มีร่องรอยของสนิมอยู่บนพื้นผิวทั่วตัวมอเตอร์
ตัวบุชที่อยู่ด้านล่างนี้ เป็นยาง ทำหน้าที่กันน้ำ ไม่ให้ซึมผ่านตรงแกนมอเตอร์ เข้ามาภายในโครงของตัวปั๊มน้ำได้
ตัวบุชที่อยู่ด้านล่างนี้ เป็นยาง ทำหน้าที่กันน้ำ ไม่ให้ซึมผ่านตรงแกนมอเตอร์ เข้ามาภายในโครงของตัวปั๊มน้ำได้

เมื่อมอเตอร์มีขนาดเล็ก แปรงถ่านก็จะเล็กตามไปด้วย อายุการใช้งานก็จะสั้นไปด้วย ถ้าเปิดทุกวัน ในตอนกลางวัน น่าจะใช้งานได้สัก 2 เดือน เมื่อแปรงถ่านหมด ปั๊มก็จะหยุดทำงาน หรือทำๆ หยุดๆ อย่างที่บอกไปแล้ว มันก็เท่ากับปั๊มเสียนั่นแหละ ทีนี้ก็จะต้องเลือกว่า ชำแหละ เปลี่ยนมอเตอร์ เปลี่ยนแปรงถ่าน (ถ้าซี่คอมมิวเตเตอร์ ยังไม่เสียหาย) หรือจะซื้อมอเตอร์ใหม่ดี ต้องเลือกเอาตามความชอบ และความขยันของเจ้าของว่าอยากเหนื่อยไหม

มองเข้าไปทางช่องระบายความร้อน จะเห็นขั้วกดแปรงถ่านอยู่ ลองใช้ไขควงแหย่เข้าไป แล้วดันดูว่า สปริงยังแข็งแรง และมีแปรงถ่านอยู่หรือไม่ หรือสึกไปมากแล้ว
มองเข้าไปทางช่องระบายความร้อน จะเห็นขั้วกดแปรงถ่านอยู่ ลองใช้ไขควงแหย่เข้าไป แล้วดันดูว่า สปริงยังแข็งแรง และมีแปรงถ่านอยู่หรือไม่ หรือสึกไปมากแล้ว

ผ่านมาสองตอนแล้ว แต่ยังไม่จบครับ เดี๋ยวตอนต่อไป จะมาดูกันว่า ทำยังไงให้มอเตอร์มันหมุนได้ลื่นขึ้น ไม่ฝืดเหมือนตอนแรก ไม่งั้นคงไม่เรียกว่า ซ่อมบำรุง เมื่อแก้ไขเสร็จ ก็จะต้องทดสอบด้วยการต่อไฟ 12V DC เข้าที่ตัวมอเตอร์แล้วดูว่า หมุนได้ไหม หมุนดี หมุนลื่นไหม เพื่อทดสอบก่อนประกอบร่างให้เอาไปใช้งานได้เหมือนเดิม